Mid-Engine Aston Martin’lerin Tarihi | Tarih Köşesi

Birçok kişi için orta motorlu Aston Martin dendiğinde akla hemen markanın en yeni hiper otomobilleri gelir: Aston Martin Valkyrie ve Aston Martin Valhalla. Nefes kesici performansları ve aerodinamik tasarımlarıyla bu modeller, günümüz Aston Martin mühendisliğinin zirvesini temsil ediyor. Ancak hikâye aslında bundan çok daha eskiye uzanıyor…

Pek çok kişi için sürpriz olabilir ama Aston Martin’de orta motor kullanımı ilk kez 1967 yılında ortaya çıktı. O dönemde henüz geliştirme aşamasında olan V8 motor, iki adet Lola‑Aston Martin T70 MkIII yarış otomobiline güç vermek için kullanıldı. Bu motorun 5.3 litrelik versiyonu, Newport Pagnell’de el işçiliğiyle üretilerek 1969’dan 2000 yılına kadar Aston Martin’in seri üretim modellerinde kullanıldı. Toplamda 5.000’den fazla motor üretildi ve bu motorlar o döneme kadar üretilmiş Aston Martin otomobillerinin neredeyse yarısına güç verdi. Ünlü mühendis Tadek Marek tarafından şirket içinde tasarlanan bu V8 motor, yalnızca yol otomobillerinde değil; 1980’lerde fabrikanın desteklediği Nimrod ve AMR1 gibi yarış projelerinde de kullanıldı.

Bugünkü orta motorlu Aston Martin modellerine ruh olarak en çok benzeyen otomobil ise şüphesiz efsanevi Aston Martin Bulldog. 1980’lere damgasını vuran bu çarpıcı konsept, Aston Martin’in o dönemde yaşlanan DBS V8 temelli model gamının ötesine geçme arzusunun bir sonucu olarak geliştirildi. Amaç, markanın tasarımcılarının ve mühendislerinin neler yapabileceğini göstermekti.

Bulldog’un ilk kod adı K9’du. Bu isim, dönemin popüler BBC dizisi Doctor Who’daki robot köpek karakterinden geliyordu. Otomobilin tasarımı ise Aston Martin tarihinin önemli isimlerinden William Towns tarafından yapıldı. Towns daha önce 1967’de tanıtılan Aston Martin DBS ile dikkat çekmiş, ardından 1976’da tanıtılan keskin hatlı kama formundaki Aston Martin Lagonda tasarımıyla ün kazanmıştı. Bulldog 1979’un sonunda tanıtıldığında Lagonda zaten üretimdeydi. Bu nedenle o dönemde Bulldog belki bugün bize göründüğü kadar radikal algılanmamış olabilir.

Bulldog’un ileri görüşlü olduğunu söylemek bile aslında yetersiz kalır. Örneğin otomobilde orta konumlandırılmış ve turbo beslemeli bir V8 motor bulunuyordu. Bu kombinasyon o dönem için oldukça sıra dışıydı. Plan, Newport Pagnell fabrikasında bu otomobili sınırlı sayıda üretmekti. Ancak çeşitli nedenlerle proje rafa kaldırıldı ve şirket kaynakları daha çok satış başarısı yakalayan Lagonda ve V8 Aston Martin modellerine yönlendirildi. Özellikle yeni V8 Volante, ihracat pazarlarında büyük ilgi görüyordu.

Bulldog’un tasarımı ve hedeflenen performansı (örneğin 200 mph azami hız iddiası) çok konuşulmuştur. Ancak aracın iç mekânındaki işçilik çoğu zaman gözden kaçmıştır. O dönemdeki tüm Aston Martin modellerinde olduğu gibi Bulldog’da da derin ve el işçiliğiyle uygulanmış boya kalitesi dikkat çekiyordu. Açık tonlu rengi nedeniyle bu detaylar o dönem pek fark edilmemişti. İç mekânda ise çikolata kahverengisi el işçiliği deri, deri kaplamalı cut-pile halı ve son derece rafine malzemeler kullanılmıştı.

Bulldog’un iç mekânına gullwing (martı kanadı) kapılar aracılığıyla giriliyordu. Kabin de dış tasarım kadar etkileyiciydi. İç mekânın geniş bölümleri özel halılarla kaplanmış, iki koltuk el dikimi kahverengi deriyle kaplanmıştı. Kapı panelleri ve gösterge panelinde parlak burr walnut ahşap kullanılmıştı. Tavan döşemesi ise kahverengi deri kaplıydı ve dönemin karakteristik 1980’ler hi-fi sistemi için birçok kontrol düğmesini barındırıyordu.

Bulldog aslında Aston Martin tarihindeki tek örnek değil. 1920’lerden bu yana üretilen otomobillerin iç mekânlarına bakıldığında aynı zanaatkârlık geleneği açıkça görülür. 1930’ların Aston Martin modellerinde büyük analog göstergeler ve bol miktarda anahtar bulunur.

1950’lerin zarif DB serisi modelleri zengin ceviz kaplı gösterge panelleriyle dikkat çeker. 1960’larda ise Aston Martin DB5 gibi modellerde yatırılabilir spor koltuklar, elektrikli camlar ve ahşap direksiyon simidi yer alıyordu. Bu kabinleri ortaya çıkaran ustaların becerileri nesilden nesile aktarılmış ve günümüz Aston Martin spor otomobillerinde de yaşamaya devam etmiştir.

Bu yüzden belki de bugün gördüğümüz olağanüstü Valhalla bile içinde biraz “Bulldog ruhu” taşıyordur.

Steve Waddingham — Aston Martin Marka Tarihçisi